Gıda sektöründe çalışanların en büyük kabuslarından biri, üründe gözle görülmeyen ama analizde çıkan aflatoksindir. Genelde laboratuvar sonuçları gelene kadar iş işten geçmiş olur. Peki, işletme içerisinde, ürün henüz çuvallardayken veya banttayken bu riski erkenden fark etmenin pratik bir yolu yok mu?

Evet, UV (mor ötesi) ışık teknolojisi bu konuda en büyük yardımcınız olabilir. Ancak her mor ışık aynı sonucu vermez. İşte aflatoksin tespiti için bilmeniz gereken en temel ve uygulanabilir bilgiler:

Neden Bazı Gıdalar Mor Işık Altında Parlar?

Aflatoksin üreten küf mantarları, belirli bir ışık frekansına maruz kaldıklarında “floresan” özelliği gösterirler. Yani ışığı emer ve dışarıya parlak, genelde sarı-yeşil veya maviye çalan bir renkte geri yansıtırlar. Bu durum, kirli bir yüzeyde veya bulaş riski taşıyan bir üründe “ben buradayım” diyen bir işaret fişeği gibidir.

Doğru Dalga Boyunu Seçmek: 365nm Neden Önemli?

Piyasada bulabileceğiniz herhangi bir UV lamba ile doğru bir aflatoksin tespiti yapmanız zordur. Çünkü:

• Işığın gücü çok geniş bir aralığa yayılırsa, gözünüzü yorar ama küfü göstermez.
• En net ve keskin parlama 365nm (nanometre) dediğimiz dalga boyunda gerçekleşir.

Bu dalga boyu, insan gözünün göremediği ama mikotoksinlerin tepki verdiği “en tatlı noktadır”. Bu yüzden ekipman seçerken dalga boyunun 365nm olduğundan emin olmalısınız.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken 3 Kritik Nokta

Üretim alanınızda bu yöntemi kullanırken şu basit ama önemli adımları izlemelisiniz:

1. Karanlık Ortam Şart: UV ışığının etkisini görebilmeniz için ortamın mümkün olduğunca loş olması gerekir. Güçlü tavan aydınlatması altında parlamaları fark edemezsiniz.
2. Işığın Mesafesi: Işık kaynağı ürüne ne kadar yakınsa (güvenli mesafede kalmak kaydıyla), parlamanın kontrastı o kadar yüksek olur.
3. Lamba Temizliği: Tozlu bir lamba, dalga boyunun kırılmasına neden olur. Haftalık temizlik, tespit başarınızı doğrudan etkiler.

Gıda Güvenliğinde “Kırılmazlık” Standartları

UV lambaları kullanırken gıda güvenliğini tehlikeye atmamak gerekir. Standart cam lambalar patladığında üretim bandına cam parçaları dağılabilir. Bu yüzden mutlaka “Shatterproof” (kırılmaz kaplamalı) ürünleri tercih etmelisiniz. Biohijyen olarak biz, bu lambaları sadece ışık kalitesi için değil, aynı zamanda olası kazalarda ürünlerinize cam karışmasını önlemek için özel bir polimerle zırhlıyoruz.

Sadece Parlama Yeterli mi?

Unutmamak gerekir ki, UV ışığı ile yapılan aflatoksin tespiti bir “önleme ve ayıklama” yöntemidir. Eğer bir üründe parlama görüyorsanız, o bölge risklidir. Ancak kesin miktar ve tür tayini için yine de akredite laboratuvar analizlerine başvurmalısınız. Bu yöntem size zaman kazandırır ve büyük miktardaki ürünün kontamine (bulaşlı) olmasını engeller.

Tesisinizde doğru teknolojiyi kullanmak, hem ürün kaybını önler hem de denetimlerde elinizi güçlendirir. Basit bir lamba değişimi veya doğru dalga boyunda bir el cihazı bile tonlarca ürünün kurtarılmasını sağlayabilir.